Dilemma’s uit het financiële vak: 5 inzichten
Wat wordt er vandaag de dag van een financial gevraagd om écht het verschil te maken binnen een organisatie? Die vraag staat centraal in de eerste aflevering van de Fizi Zorg podcast. In de Fizi podcast gaat Edwin Kalbfleisch samen met Kim Brand in gesprek met interessante gasten. In deze aflevering zijn Arend de Jong en André de Waal te gast, auteurs van het boek Dilemma’s uit het financiële vak.
Deze vijf inzichten uit het gesprek zijn voor zorgfinancials herkenbaar én bruikbaar.
1.Houd korte én lange termijn tegelijk vast
De praktijk van de zorg vraagt voortdurend om aandacht voor de korte termijn. Tegelijkertijd is het juist de taak van de financial om ook de lange termijn te bewaken en te agenderen wat daarvoor nodig is.
Een praktische tip is om twee soorten overleg te organiseren met een duidelijk verschillend doel. Het ene overleg richt zich op running the business: de dagelijkse operatie en de korte termijn. Het andere overleg is expliciet strategisch. Daar gaat het over de ontwikkeling van mensen, strategische vraagstukken en innovatie.
Arend de Jong werkte hierbij bewust met twee ‘tafels’. Aan de ene tafel werd wekelijks de operatie besproken. Aan de andere tafel – met een andere agenda en vaak ook een andere setting – ging het juist over de langere termijn. Zijn ervaring: als je beide onderwerpen in één overleg probeert te behandelen, wint bijna altijd de korte termijn.
Dus: het dilemma tussen korte en lange termijn is beheersbaar, maar alleen als je het bewust organiseert. Kleine stapjes naar grote veranderingen helpen daarbij.
2. Stap uit het brandjes blussen: kijk naar het systeem
Veel financiële problemen lijken incidenten, maar zijn vaak symptomen van een onderliggend systeem. Wie alleen het incident oplost, blijft brandjes blussen.
Door naar de patronen achter de cijfers te kijken, ontstaat ruimte voor structurele oplossingen. Zie je bijvoorbeeld steeds dezelfde budgetoverschrijdingen of terugkerende knelpunten in de exploitatie? Dan is de kans groot dat er iets in het systeem zit dat deze patronen veroorzaakt.
Een praktische tip is om hierover ook in gesprek te gaan met andere adviseurs, bijvoorbeeld op het gebied van kwaliteit of HR. Zien zij dezelfde patronen terug? En stel de vraag: ‘wat zijn de bredere consequenties van de oplossing op de (middel)lange termijn?’.
3. Maak dilemma’s zichtbaar en bespreekbaar
Financiële vraagstukken zijn zelden puur technisch. Vaak gaan ze over keuzes – en niet zelden over lastige keuzes waarvoor geen eenvoudige oplossing bestaat. Soms liggen die dilemma’s in de cijfers zelf, maar ze kunnen ook ontstaan in de samenwerking met de lijn of in verschillende belangen binnen de organisatie.
Juist daar kan de financial een belangrijke rol spelen. Door deze dilemma’s expliciet te maken, helpt de financial het bestuur en management om ze op tafel te krijgen en bespreekbaar te maken. Pas als duidelijk is waar het echte vraagstuk zit, kunnen betere besluiten worden genomen.
4. Houd oog voor uitvoerbaarheid
Strategische plannen en financiële analyses zijn belangrijk, maar uiteindelijk moet het ook werken in de praktijk van de organisatie. De kracht van de financial zit juist in het verbinden van strategie met wat daadwerkelijk uitvoerbaar is. Overigens is dit geen makkelijk opgave. Zorgorganisaties opereren in een omgeving met meervoudige verantwoording met elke andere eisen: zorgkantoor, gemeente, de NZa, intern en ga zo maar door.
5. Investeer in je eigen ontwikkeling
De rol van de financial verandert. Minder nadruk op rapportages en meer op het voeren van het goede gesprek en bijdragen aan de strategie en de transitie. Dat vraagt om andere vaardigheden: luisteren, vragen stellen, patronen herkennen en organisaties helpen om beter naar hun eigen vraagstukken te kijken. Ook hiervoor geldt: maak tijd voor eigen ontwikkeling. Dit gaan niet vanzelf, maar plan het in.
Benieuwd naar het hele gesprek? In de eerste aflevering van de Fizi Zorg podcast praten we verder over deze dilemma’s en over de rol van de financial in organisaties die continu in beweging zijn.
Juist voor financials in de zorg – waar de druk van regelgeving, verantwoording en dagelijkse operatie groot is – levert dat herkenbare voorbeelden en praktische tips op.
Luister naar de eerste aflevering van de Fizi Zorg Podcast
En hoor hoe een boek begint met een kopje koffie en uitgroeit tot een spiegel voor het hele vak.
