Blog

Gehandicaptenzorg presteert goed, maar de echte uitdaging moet nog komen

Met een rendement van 2,5% en een resultaatgroei van bijna 16% kende de gehandicaptenzorg een financieel sterk jaar. Op papier lijkt de sector er beter voor te staan dan veel andere delen van de zorg. Toch laat de Benchmark Langdurige Zorg 2026 van BDO zien dat ook hier sprake is van een kwetsbaar evenwicht. Achter de positieve cijfers gaan grote uitdagingen schuil rond personeel, vastgoed en toekomstige bekostiging.

De benchmark analyseerde de jaarrekeningen van 105 gehandicaptenzorgorganisaties. De opbrengsten groeiden met 5,9%, vooral dankzij tariefstijgingen en de herijking van de Wlz-tarieven door de NZa. Met name aanbieders met cliënten in het zware VG7-profiel profiteerden hiervan. Het volume bleef grotendeels stabiel, al verschuift de cliëntpopulatie steeds verder richting complexere zorgvragen.

Meer complexe zorg vraagt om andere keuzes

Waar de ouderenzorg vooral wordt geconfronteerd met extramuralisering, ziet de gehandicaptenzorg juist een toenemende concentratie van zwaardere cliëntprofielen. Cliënten hebben vaker intensieve ondersteuning nodig en de vraag naar gespecialiseerde zorg neemt toe. Dat vraagt niet alleen de inzet van gespecialiseerd personeel, maar ook andere woonvormen en aangepaste faciliteiten. Voor financiële professionals betekent dit dat traditionele stuurinformatie niet langer voldoende is. De financiële impact van zorgzwaarte wordt steeds bepalender voor het rendement en de investeringsstrategie van organisaties.

Wet DBA raakt juist de meest complexe zorg

Ook in de gehandicaptenzorg had de Wet DBA een grote impact. De kosten van personeel niet in loondienst daalden weliswaar, maar de sector zag naar schatting bijna 2.000 ingehuurde zorgprofessionals vertrekken. De overstap naar vaste dienstverbanden bleef beperkt. Dat is extra zorgelijk omdat juist de meest complexe cliëntgroepen vaak afhankelijk zijn van deze gespecialiseerde professionals. Verschillende instellingen signaleren ook risico’s voor de continuïteit van zorg en zelfs zorgen rondom cliëntveiligheid. Tegelijkertijd steeg het ziekteverzuim verder naar 8,5%.

Voor controllers en bestuurders wordt de vraag steeds relevanter hoe de organisatie minder afhankelijk kan worden van schaarse expertise, zonder dat de kwaliteit van zorg onder druk komt te staan.

Investeringen nemen toe

Een positieve ontwikkeling is dat de investeringen in vastgoed en bedrijfsmiddelen sterk zijn toegenomen. Het netto-investeringsvolume verdubbelde naar ruim € 207 miljoen. Daarnaast worden investeringen grotendeels uit eigen middelen gefinancierd en blijft de solvabiliteit met 47,4% sterk. Toch is ook hier nuance nodig. Net als in de ouderenzorg profiteert de sector nog van oudere gebouwen met relatief lage kapitaallasten (zij het dat in deze sector een groter huuraandeel bestaat). Nieuwe investeringen zijn noodzakelijk om vastgoed toekomstbestendig te maken, maar zullen ook leiden tot hogere structurele lasten.

Een gunstig 2026, maar wat daarna?

Voor 2026 lijkt het financiële beeld relatief positief. Tarieven zijn verhoogd en de eerder aangekondigde drie tariefmaatregelen zijn geschrapt. De minister verwacht wel dat via bestuurlijke akkoorden invulling gegeven wordt aan de brede taakstelling vanuit het coalitieakkoord. Voor financials ontstaat daardoor een lastige situatie. De korte termijn oogt gunstig, terwijl de lange termijn wordt gekenmerkt door grote onzekerheid. Dat vraagt om scenarioplanning, financiële flexibiliteit en investeringsbeslissingen die bestand zijn tegen verschillende beleidsrichtingen.

De controller als strategisch adviseur

De benchmark maakt duidelijk dat de gehandicaptenzorg niet alleen behoefte heeft aan financiële beheersing, maar vooral aan strategische financiële sturing. De belangrijkste vraag is niet hoe het resultaat van vandaag verder kan worden verbeterd, maar hoe organisaties hun financiële ruimte inzetten om toekomstige zorgvraag, personeelstekorten en investeringen het hoofd te bieden.

Juist daarin ligt de rol van de moderne zorgfinancial: niet alleen rapporteren wat er is gebeurd, maar helpen bepalen wat er morgen mogelijk blijft.

Wil je meer lezen? Download het volledige benchmarkrapport.

Auteur: Mike Tagage
Voorzitter BDO Branchegroep Zorg en Partner Audit & Assurance bij BDO.

Bekijk ook

Het verschil maken; hoe dan?

De waarde van de business controller zit in het meedenken over richting, keuzes en afwegingen. Strategisch werk vraagt om afstand, nieuwsgierigheid en oefening.
Blog

4 tips voor slimme prompts in ChatGPT

In deze blog vind je vier belangrijke tips om je interacties met Artificial Intelligence te optimaliseren en efficiënter te maken.
Blog

Strategische samenwerkingen als antwoord op een steeds meer geconcentreerd zorglandschap?

Zijn strategische samenwerkingen het antwoord op een veranderend en steeds meer geconcentreerd zorglandschap?
Blog