AI lost de problemen in de zorg op

Standpunt 1: kritisch over de belofte van AI

Maarten Felix, business controller bij Zorgfinancials in Drachten, is kritisch. De grote techbedrijven beloven dat we aan de vooravond staan van een epische sprong voorwaarts in technologische mogelijkheden door AI. De bedragen die hierin worden geïnvesteerd zijn duizelingwekkend. Sam Altman voorspelt dat AI zal leiden tot massale werkloosheid, doordat veel medewerkers vervangen zullen worden door AI. Mochten de beloften waargemaakt worden, zal dit waarschijnlijk een verdere machtsconcentratie tot gevolg hebben van Big Tech, waarbij overheden buitenspel staan.

Felix heeft weinig vertrouwen in de bereidheid van deze bedrijven om grote bedragen aan belastingen te gaan betalen ter compensatie van weggevallen inkomens van grote groepen werknemers. Als de middenklasse hierdoor verder onder druk komt te staan en de belastinginkomsten dalen, dan zal er ook aanzienlijk minder geld beschikbaar zijn voor de zorg.

Dat wereldwijd miljoenen laagbetaalde werknemers nodig zijn om de taalmodellen te onderhouden en corrigeren, wordt zelden genoemd. Ook legt AI steeds meer beslag op schaarse energie- en watervoorzieningen. Daarnaast vraag ik me af waarom er coaches nodig zijn om mensen te laten zien waarom AI nuttig is. Dit geeft mij de indruk dat het een oplossing is van een niet-bestaand probleem.

Daarnaast komen hallucinaties voor en is er een sterke toename in het aantal zeer matige of volstrekt onjuiste wetenschappelijke publicaties. AI kent indrukwekkende functies, maar Felix is kritisch op de randvoorwaarden. “We werken in een sector waarin het algemeen belang voorop staat, maar het is de vraag of de drijvende krachten achter AI ditzelfde belang nastreven. Tot in welke mate en van wie word je als organisatie afhankelijk en wat gaat er verloren wanneer technologie het werk van mensen overneemt? Er zijn voldoende taken waar software geschikter voor is dan mensen, denk aan patroonherkenning in data, eenvoudig repeterend werk en het analyseren van scans. Maar laten we de risico’s vooral niet uit het oog verliezen!”

Standpunt 2: AI lost de personele problemen in de zorg op

Jurgen Vos, principal adviseur bij Q-Consult Zorg in Utrecht, ziet het positiever. De ontwikkelingen rondom AI gaan snel. Daarom denkt Vos dat dit de personele problemen in de zorg gaat helpen oplossen. Specifiek ontwikkelde AI Agents kunnen zorgprofessionals helpen bij verslaglegging, triage, diagnostiek, registratie en het opstellen van dossiers. Ook kan AI ondersteunen bij plannen en roosteren, het uitvoeren van controles voor declaratie of interne audits en kan het helpen bij het beantwoorden van vragen. Dit zorgt voor verbetering van de kwaliteit van de dossiers en levert zorgprofessionals tijd op. Dat laatste zal bijdragen aan het werkplezier.

Een voorbeeld is een AI Agent die een gesprek tussen zorgverlener en cliënt omzet in tekst en deze op de juiste plek in het dossier plaatst, zodat je het alleen maar hoeft te controleren en te bevestigen. Een ander voorbeeld: in veel organisaties worden vanuit steekproeven interne audits uitgevoerd. Dit is tijdrovend en je kunt zaken missen. Inmiddels worden AI Agents ontwikkeld die wekelijks een honderd procent controle draaien op het totale EPD/ECD. Dat levert tijdwinst op en verbetering van controles en registratie.

Inmiddels ligt er een coalitieakkoord waarin het zorgbudget wordt aangedraaid. Dit vraagt om een nieuwe manier van kijken naar zorg en gezondheid en hoe de zorg is georganiseerd. Hier is AI een onderdeel van de oplossingsrichting. Houd er daarbij wel rekening mee dat het een nieuwe techniek is die al wel aan de maatschappij wordt aangeboden, maar nog steeds in ontwikkeling is. De grote LLM’s (Large Language Models) die veel in het nieuws zijn, bieden voor de zorg geen passende oplossingen. Daarom moeten we vooral kijken naar specifiek ontwikkelde AI Agents die gericht zijn op de vraagstukken in de zorg. De techniek kent een grote mate van flexibiliteit. Doordoor kunnen oplossingen passend gemaakt worden voor de vraagstukken in jouw organisatie. Blind omarmen is niet de juiste houding, afwachten of negeren ook niet. Het vraagt vooral om goede begeleiding.